• Home
  • संचालक मंडळ
  • ज.रा.चंडक बालक मंदिर
  • ल. कि. प्राथ.शाळा
  • स.हि.ने.प्रशाला.

*'एक समृद्ध शैक्षणिक परंपरा'*

 'एक समृद्ध शैक्षणिक परंपरा'
               ज्या काळात स्त्रियांना घराबाहेर पडण्यावर बंधने होती त्या काळात स्त्रियांच्या सर्वांगीण विकासाचे उद्दिष्ट डोळ्यासमोर ठेवून, स्त्रियांच्या विकासाचा ध्यास घेणारी *श्री सरस्वती मंदिर* ही जुनी भारतातील तिसऱ्या क्रमांकाची शैक्षणिक संस्था आहे. स्वातंत्र्योत्तर काळात विसाव्या शतकाच्या शेवटच्या दोन दशकांत स्त्रियांच्या उद्धाराचा आणि विकासाचा पुरोगामी विचार घेऊन श्री सरस्वती मंदिरची स्थापना झाली. 
               स्त्रियांच्या उद्धाराचा आणि आणि विकासाचा त्याकाळात पुरोगामी समजला जाणारा दूरदृष्टीचा विचार शंभर वर्षापूर्वी सोलापुरातील सुधारकांना सुचला. आणि त्याची परिणती म्हणून 27 सप्टेंबर 1895 रोजी श्री सरस्वती मंदिर ही संस्था स्थापन झाली. स्त्रियांना शिकून-सवरून शहाणे करणे आणि त्यांचे कल्याण करणे या व्यापक उद्देशाने संस्थेने शंभर वर्षांपूर्वी जेव्हा या कामास प्रारंभ केला तेंव्हा,सर्वतोपरी प्रतिकूल परिस्थिती होती.अशा परिस्थितीत श्री सरस्वती मंदिर संस्थेने आपल्या कार्यास प्रारंभ केला.
               सुधारकांचे प्रतिनिधी लोकहितवादी यांचे चिरंजीव त्यावेळी सोलापूर चे कलेक्टर होते श्री.लक्ष्मणराव देशमुख यांच्या पत्नी सौ. लक्ष्मीबाई देशमुख यांच्या हस्ते संस्थेची स्थापना झाली. प्रारंभी सौ. लक्ष्मीबाई किर्लोस्कर,सौ. काशीबाई कानिटकर वगैरे स्त्रिया सौ. लक्ष्मीबाई देशमुख यांच्याकडे जमत असत. आणि खेळ खेळत असत. त्यातून एक क्लब स्थापन झाला आणि पुढे त्याचे रूपांतर शाळेमध्ये झाले. 5ऑक्टोबर 1895 रोजी शाळा स्थापनेचा समारंभ श्री शंकरराव देगावकर यांच्या वाड्यात झाला. त्यावेळी सौ. लक्ष्मीबाई देशमुख यांनी भाषण करून संस्थेच्या कार्याविषयी माहिती दिली. संस्थेचे नाव सरस्वती मंदिर असे ठेवण्यात आले.
               संस्थेचे नियम आणि उद्दिष्ट ठरविण्यासाठी तीन चार ठिकाणी मोहल्ल्यातून सभा घेण्यात आल्या. संस्थेने स्त्रियांची सर्वांगीण सुधारणा हे ध्येय ठरविले. सर्व प्रकारच्या शिक्षणाचा त्यात अंतर्भाव होता. या सदनाची अंतर्गत व्यवस्था पाहण्यासाठी स्त्रियांची एक कार्यकारी समिती नेमण्यात आली.
               कार्यकारी मंडळात स्त्रिया आणि सल्लागार समितीत पुरुष अशी विभागणी करून समिती स्थापन करण्यात आली. त्यात राणीसाहेब, संस्थान अक्कलकोट या अध्यक्ष होत्या. सौ. लक्ष्मीबाई देशमुख उपाध्यक्ष तर सौ. लक्ष्मीबाई किर्लोस्कर ,सौ. मालतीबाई केसकर आणि सौ. आंबा सेठना या सेक्रेटरी म्हणून काम पाहत असत. बाह्य व्यवस्था पाहण्यासाठी सल्लागार समितीचे अध्यक्ष म्हणून तत्कालीन कलेक्टर श्री. लक्ष्मणराव उर्फ आप्पासाहेब देशमुख तर उपाध्यक्ष म्हणून श्री. आप्पासाहेब वारद होते. सेक्रेटरीच्या पदासाठी श्री. प्रभाकर नागपूरकर वकील,डॉ.वा.का. किर्लोस्कर आणि श्री. शंकरराव देगावकर यांची निवड करण्यात आली.
               दर शुक्रवारी मंदिर मध्ये स्त्रियांसाठी हळदीकुंकू समारंभ होत असे. या समारंभाच्या निमित्ताने जमलेल्या स्त्रियांना विद्वान पुरोगामी लोकांनी लिहिलेले निबंध वाचून दाखवण्यात येत असत.त्यामुळे स्त्रिया निरक्षर असल्या तरी त्यांचा नव्या विचारांशी परिचय होत असे. या उपक्रमाचा फायदा स्त्री संघटना निर्माण होण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर झाला. स्रियांनी साक्षर व्हावे,शिक्षण घ्यावे. यासाठी स्कॉलरशिप्सही ठेवण्यात आल्या होत्या.त्यामुळे स्त्री शिक्षण वाढण्यास मदत झाली.
               प्रौढ स्त्रियां बरोबरच भावी सुगृहिणी बनणाऱ्या बालिकांना शिक्षण देण्याच्या कल्पनेस मूर्त स्वरुप आणण्यासाठी मदत म्हणून सौ. लक्ष्मीबाई किर्लोस्कर आदी भगिनीनी सोलापुरात घरोघरी फिरून संस्थेच्या भिक्षेच्या झोळीत धान्य जमा केले. यामुळे संस्थेत मुलींच्या भोजनाची व निवासाची सोय झाली. गावातील अनेक लोकांच्या मदतीमुळे मंदिराच्या जागेत चार खोल्या एक लहानसा हाॅल बांधून पटांगणात बाग केली. या खोल्यातून विद्यार्थिनी राहात व त्यांचे वर्गही तिथेच भरत. श्री बालाजी भास्कर जोशी आणि सौ रमाबाई जोशी हे पती-पत्नी मंदिरात राहणाऱ्या विद्यार्थिनींची सर्व व्यवस्था पहात  आणि त्यांना शिकवित. मुलींच्या शिक्षणास असणाऱ्या प्रतिकूल परिस्थितीमुळे पालक आपल्या मुली शाळेत पाठवण्यास तयार नसत. मुलींच्या शिक्षणाबाबत समाजाचे अनुकूल मत व्हावे आणि आणि मुलींच्या पालकांचेही ही शिक्षणाबाबत असे आकर्षण वाढावे यासाठी मंदिर च्या कार्यकर्त्यांनी मुलींच्या भोजनाची आणि निवासाची ची सोय केली होती. मराठी चौथीपर्यंत अभ्यासक्रम त्यांना शिकवण्यात येईल.
                शाळेखेरीज संस्थेमध्ये वाचनालय चालविले जाई. जिल्हा वाचनालयातून पुस्तके वर्तमानपत्रे व मासिके मंदिरातील स्त्री सभासदांकरीता करता मुद्दाम आणीत असत.पुढे स्वतःचे वाचनालय पुस्तके खरेदी करून चालू करण्यात आले. प्रौढ व विवाहित स्त्रियांना घर कामामुळे वेळच्या वेळी शाळेत जाता येत नसे . म्हणून त्यांच्यासाठी अनियमित वर्गाची सुविधा करून त्यांना त्यांच्या सोयीनुसार अभ्यासक्रमापैकी भाषा गणित इतिहास इत्यादी विषय मंदिरात शिकवण्यात येत.याव्यतिरिक्त शिवणकाम विणकाम, पेटी वादन वगैरेचे वर्गही ही चालविले जात होते. मंदिर मध्ये दाईचा कोर्सही सुरू करण्यात आला होता. स्त्रियांना व मुलींना उपयुक्त अशा विषयांवरची व्याख्याने आयोजित करण्यात येत असत. व्याख्याते म्हणून विद्वानांना पाचारण करण्यात येत असे. वटसावित्री, संक्रांत नागपंचमी या दिवशी काही कार्यक्रम व हळदीकुंकू होत असे. संक्रांतीला हलव्याचे आणि कला कौशल्याचे प्रदर्शन केले जाई. समारंभास सोलापुरातील स्त्रिया बहुसंख्येने उपस्थित असत स्त्रियांसाठी सामाजिक कार्य करणारी संस्था या नावाला पात्र असे मंदिराचे कार्य सुरू झाले होते.
                संस्थेला स्वतःची मोठी इमारत हवी होती. शेठ हिराचंद नेमचंद जोशी यांनी 1930 मध्ये हे संस्थेला देणगी दिली. त्यामुळे संस्थेची पहिली इमारत बांधून पूर्ण झाली. आणि सखुबाई हिराचंद नेमचंद कन्या प्रशाला असे नाव शेठजींच्या इच्छेनुसार देण्यात आले.
                प्राथमिक शिक्षण पूर्ण झाल्यावर मुलींच्या पुढील शिक्षणाची ची सोय व्हावी म्हणून 1935 मध्ये मुलींचे हायस्कूल काढण्यात आले .1934 साली लहान बालकांच्या शिक्षणाचा प्रयोग याच शाळेने प्रथम केला. हा बालवर्ग उत्तम चालला 1965 मध्ये बाल वर्गाचे रूपांतर पूर्व प्राथमिक वर्गामध्ये करण्यात आले तसेच संस्थेच्या अमृत महोत्सवी वर्षात स्त्रियांची गरज म्हणून एक वर्षाचा अभ्यासक्रम असलेला शिवण वर्ग चालू करण्यात आला. अशाप्रकारे श्री सरस्वती मंदिर च्या पूर्वप्राथमिक, प्राथमिक,माध्यमिक शाळा आणि शिवण वर्ग अशा चार शाखा कार्यान्वित झाल्या. त्यामध्ये शतक महोत्सवी वर्षात स्त्रियांच्या व्यक्तिमत्व उन्नतीसाठी स्त्री व्यक्तिमत्व विकास केंद्र या या पाचव्या शाखेची भर पडली.
रामसुख संतोकीराम चंडक चॅरिटेबल ट्रस्ट यांच्याकडून आलेल्या पंचवीस हजार रुपयाच्या देणगीतून तीन ते पाच वर्षे वयाच्या मुला मुलींकरिता एक जुलै 1965 रोजी सरस्वती मंदिर संस्थेच्या शाळेत जोडून जडावबाई रामसुख चांडक बालक मंदिर चालू करण्यात आले. संवाद साधणे, गोष्टी सांगणे,माहिती सांगणे, हातांनी काम करणे, ज्ञानेंद्रियांना अनुभव देणे, भाषेचा योग्य वापर करणे, खेळणे, गाणी म्हणणे,नाचणे इत्यादी विविध कृतींचे आयोजन केले जाते. विविध स्पर्धांतून भाग घेता यावा आणि अंगी सभाधीटपणा यावा यासाठी वक्तृत्व, पाठांतर,खेळ, चित्रकला या क्षेत्रातही विद्यार्थ्यांची तयारी करून घेतली जाते. त्यांच्या अंगच्या गुणांच्या आविष्कारास संधी मिळावी म्हणून सण-उत्सव दिन विशेष साजरे केले जातात. दरवर्षी एखाद्या प्रेक्षणीय स्थळी त्यांची सहल काढली जाते. खेळांचे आयोजन केले जाते.मातकाम,कागदकाम, जीवनव्यवहार यांची प्रात्यक्षिके मुलांकडून केली जातात. 
                इ.स.1920 पासून सुरू झालेल्या कन्या शाळेतील विद्यार्थ्यांचा विकास व्हावा यासाठी दर्जेदार अध्यापन याबरोबरच इतरही अनेक उपक्रम येथे केले जातात. पूर्व माध्यमिक शिष्यवृत्ती परीक्षा, गणित परीक्षा, विज्ञान प्रदर्शन, वक्तृत्व तयारी, चित्र रंगवण्याचा स्पर्धेस मार्गदर्शन, हस्ताक्षर सुधारणे, लोकनृत्य असे अनेकविध उपक्रम चालू असतातच. राष्ट्रीय सण- उत्सव, दिनविशेषही मोठ्या उत्साहाने साजरे केले जातात.
               प्रज्वालितो ज्ञानमय: प्रदीप: हे ब्रीद सार्थ करण्याचा प्रयत्न गेल्या 124 वर्षापासून सरस्वती मंदिर संस्थेने अविरतपणे केला आहे.
                सकुबाई हिराचंद नेमचंद प्रशाला (1920), लक्ष्मीबाई किर्लोस्कर प्राथमिक शाळा(1925),जडावबाई रामसुख चंडक बालक मंदिर (1965),सरस्वती मंदिरशिवण वर्ग (1970), स्त्री व्यक्तिमत्व विकास केंद्र (1994)असा सरस्वती मंदिर संस्थेचा शाखाविस्तार आहे
                अध्ययन -अध्यापन अधिक सजग करणाऱ्या प्रशस्त वर्गखोल्या,विविध साहित्यसंपदेने समृद्ध असणारे ग्रंथालय , विविध भौतिक साधन सुविधांनी सुसज्ज प्रयोगशाळा ,विद्यार्थ्यांचे शारीरिक सुदृढता निर्माण करण्याबरोबरच विविध खेळांचे प्रात्यक्षिक देण्यासाठी प्रशस्त क्रीडांगण,मनोहरी व सदोदित नटलेले कलादालन ,स्वरसाधनेचा यशस्वी आनंद देणारा संगीत कक्ष ,आधुनिकता संवर्धित करणारा परिपूर्ण संगणक कक्ष ,नव्या तंत्रज्ञानाद्वारे शिक्षण प्रक्रिया सहजसोपी करणारी आनंददायी डिजिटल क्लासरूम,विद्युत निर्मिती करणारा सौर उर्जा प्रकल्प शैक्षणिक समृद्धी निर्माण करण्याच्या प्रयासाची साक्ष देतात.आदर्श शाळेतून आदर्श विद्यार्थी जडणघडणीचा प्रवास अविरतपणे चालू आहे. 
                वक्तृत्व कथाकथन वाद-विवाद निबंध एकांकिका नाट्य समूहगीत विविध नृत्य स्पर्धा चित्रकला स्पर्धा घोषवाक्य व सुविचार स्पर्धा मेहंदी स्पर्धा विज्ञान प्रश्नमंजुषा बैठे खेळ व मैदानी खेळ स्पर्धा वर्ग सजावट स्पर्धा यासारख्या स्पर्धांचे आयोजन केले जाते. विविध सामाजिक संस्था व शासनाद्वारे आयोजित करण्यात येणाऱ्या उपक्रमात व स्पर्धेमध्ये विद्यार्थ्यांचा सहभाग असतो. विविध स्पर्धामध्ये शाळेने नैपुण्य प्राप्त केले आहे. पालक शिक्षक संघाच्या वतीने विविध उपक्रमांचे आयोजन करण्यात येते.उन्हाळ्याच्या सुट्टीमध्ये कृती शाळा व वासंतिक छंद वर्गाचे आयोजनही करण्यात येते. 
               शिष्यवृत्ती परीक्षा टिळक महाराष्ट्र विद्यापीठाच्या संस्कृत व इंग्लिश परीक्षा ,राष्ट्रभाषा सभा पुणे यांच्यातर्फे आयोजित हिंदी परीक्षा ,संस्कृती ज्ञान परीक्षा, गणित प्राविण्य परीक्षा ज्ञान प्राविण्य परीक्षा सामान्य ज्ञान परीक्षा, विविध थोर पुरुषांच्या जीवन चरित्रावर आधारित परीक्षा, एम.टी.एस. ,एन.टी.एस, एन.एम.एम.एस. या व इतर परीक्षांसाठी विद्यार्थ्यांना मार्गदर्शन करण्यात येते.
               गो.वि. दांडेकर ,जगदीश खेबुडकर ,ग.दि.माडगूळकर द.मा.मिरासदार,प्रा.शिवाजीराव भोसले भा.भा.उदगावकर ( साहित्यिक),वि.गो. कुलकर्णी (माजी संचालक, होमी भाभा विज्ञान शिक्षण केंद्र, मुंबई) डॉ.मोदी (नेत्रतज्ञ) डॉ. जयंत नारळीकर व दा.कृ.सोमण (खगोलशास्त्रज्ञ) वा.ना.दांडेकर ,वि वि चिपळूणकर व प्राचार्य राम शेवाळकर (शिक्षण तज्ञ) या मान्यवरांनी संस्थेच्या आवाहनास प्रतिसाद देऊन गुणवत्तेच्या आलेख उंचावण्याचे लौकिकास्पद कार्य केले आहे. 
               या बाबी भौतिक परिपूर्ण त्याची अनुभूती देतात प्रभावी व परिणामकारक अध्यापन करणाऱ्या शिक्षक वृंद हे सरस्वती मंदिर चे वैशिष्ट्य आहे
               श्री सरस्वती मंदिर ही संस्था स्थापन करणारे, ती नावारूपास यावी म्हणून सदैव धडपडणारे, संस्थेस आर्थिक सहाय्य करणारे ,व या ना त्या कारणाने संस्थेशी संबंधित असलेल्या सर्वांच्या प्रयत्नामुळे , त्यागामुळे व सहकार्यामुळे संस्था शतकोत्तर रौप्य महोत्सवाकडे वाटचाल करीत आहे याची आम्हाला जाणीव आहे. त्या सर्वांच्या ऋणातच राहणे योग्य होईल.
               भविष्यात विविध व्यवसाय मार्गदर्शन व प्रशिक्षण, विद्यार्थी व्यक्तिमत्व विकास, अभ्यास केंद्र ,ज्ञान संवर्धन, विविध कौशल्यांचे संवर्धन ,संगणक प्रशिक्षण, विविध भाषांचे वर्ग यासाठी गरजेनुसार व्याख्याने, कार्यशाळा ,चर्चासत्रे, फिल्म्स, डॉक्युमेंटरीज, प्रत्यक्ष कार्यानुभव ,इत्यादी माध्यमांचा उपयोग केला जाईल.भविष्यात शैक्षणिक कार्याचा विस्तार व गुणवत्ता यांचा साकल्याने विचार करण्यात येईल. ज्यायोगे आदर्श व गुणवंत विद्यार्थी व त्यातून समृद्ध समाज निर्मिती करण्यास प्राधान्य देण्यात येईल.

 

श्री सरस्वती मंदिर संस्था

व्याख्यानमालेतील पाहिले पुष्प मा. श्री. काशिनाथ देवधर (निवृत्त अतिप्रगत शस्त्रास्त्र संशोधक DRDO )

व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

 मराठी विज्ञान परिषद (सोलापूर विभाग) आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची , विज्ञान व्याख्यानमाला सरस्वती मंदिर संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. व्याख्यानमालेतील पाहिले पुष्प मा. श्री. काशिनाथ देवधर (निवृत्त अतिप्रगत शस्त्रास्त्र संशोधक DRDO ) विषय : अत्याधुनिक भारतीय शस्त्रास्त्रे - संश

 मराठी विज्ञान परिषद (सोलापूर विभाग) आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची , विज्ञान व्याख्यानमाला सरस्वती मंदिर संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. व्याख्यानमालेतील पाहिले पुष्प मा. श्री. काशिनाथ देवधर (निवृत्त अतिप्रगत शस्त्रास्त्र संशोधक DRDO ) विषय : अत्याधुनिक भारतीय शस्त्रास्त्रे - संशोधन ते निर्यात                      

मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष मा श्री व्यंकटेश गंभीर यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा .ॲड.श्री पांडुरंग देशमुख व उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, ज्येष्ठ सदस्य ॲड.रघुनाथ दामले, श्री मोहन दाते, श्री राहुल औरंगाबादकर, मुख्याध्यापिका सौ नीता येरमाळकर, पर्यवेक्षक मुकुंद गिरी यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी श्री काशिनाथ देवधर यांचा शाल,बुके, भेटवस्तू , देऊन यथोचित सन्मान करण्यात आला. व्याख्यानाची सुरुवात ऑपरेशन सिंदूर मध्ये स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा वापर करून अचूक मारक क्षमता या तंत्रज्ञानात होती याचा वापर करून पाकिस्तानला नेस्तनाभूत कसे केले हे सांगितले.एकाच तासात पाकची हवाईदलाची युद्धक्षमता 20% जायबंदी केली.आपली विक्रांत युद्ध नौका समुद्रात उतरताच कराचीची जहाजे थांबवली गेली.असे प्रतिपादन निवृत अतिप्रगत शस्त्रास्त्र सशोधक काशिनाथ देवधर यांनी केले.

डी आर डी ओ. चे कार्य, त्याची रचना कशी असते हे सांगितले.DRDO हि संस्था 1958 पासून 8 विभागात कार्यरत आहे. मागील काही वर्षात देशाला शस्त्रास्त्र निर्मितीत आत्मनिर्भर करण्याचे काम सुरु आहे.

स्वदेशी तंत्रज्ञानाचा अवलंब करून डी आर डी ओ ने तयार केलेल्या विविध शस्त्रास्त्रे , युद्धात उपयुक्त अशी कमी वजनाची शस्त्रे , रॉकेट , रणगाडे , मिसाईल , पाणबुडी , हेलिकॉप्टर , क्षेपणास्त्र निर्मिती , त्यातील प्रगती या विषयी माहिती दिली . हम न आंख झुकाकर बात करेंगे ना आंख दिखाकर बात करेंगे ,हम आंख से आंख मिलाकर बात करेंगे .अशी भारताची प्रतिमा आज तयार झाली आहे. आत्मनिर्भर भारत ही चळवळ सुरू कशी झाली याची माहिती दिली. काम उत्तम रीतीने करून आपले स्वतःचे योगदान देशासाठी द्यावे. हर काम देश के नाम असे आवाहन त्यांनी केले.

कार्यक्रमास सरस्वती मंदिर संस्थेतील पदाधिकारी, रोटरी क्लब चे पदाधिकारी,बहुसंख्येने विज्ञान प्रेमी शिक्षक, ज्येष्ठ नागरिक, विविध शाळेचे विद्यार्थी, पालक, सरस्वती मंदिर संस्थेतील तीनही विभागाचे शिक्षक, कर्मचारी उपस्थित होते. सदर कार्यक्रमास मराठी विज्ञान परिषदेचे कार्यवाह श्री क्रांतिवीर महिंद्रकर ,आराध्ये मॅडम, वैद्य सर,निनाद शहा व इतर पदाधिकारी,सोलापूर जिल्हा विज्ञान अध्यापक मंडळाचे पदाधिकारी उपस्थित होते. विशेष बाब :श्री काशिनाथ देवधर यांनी प्रशालेतील प्रयोगशाळा पाहून प्रयोगशाळा नीटनेटके, मोठे, सुसज्ज, असल्याचे सांगितले व सर्वांचे कौतुक केले.

व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

 मराठी विज्ञान परिषद (सोलापूर विभाग) आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची , विज्ञान व्याख्यानमाला सरस्वती मंदिर संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल म

 मराठी विज्ञान परिषद (सोलापूर विभाग) आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची , विज्ञान व्याख्यानमाला सरस्वती मंदिर संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

विषय : कोलंबस वाट का चुकला?               

 मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष मा श्री व्यंकटेश गंभीरयांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला रोटरी क्लब ऑफ सोलापूर अध्यक्ष धनश्री पुराणिक, मितेश पंचमीया,संदीप जव्हेरी,श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा .ॲड.श्री पांडुरंग देशमुख व उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, ज्येष्ठ सदस्य ॲड.रघुनाथ दामले, श्री मोहन दाते, शशिकांत जिद्दीमनी, राहुल औरंगाबादकर, मुख्याध्यापिका नीता येरमाळकर, पर्यवेक्षक मुकुंद गिरी यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी श्री काशिनाथ देवधर यांचा शाल,बुके, भेटवस्तू , देऊन यथोचित सन्मान करण्यात आला.                                    

     व्याख्यानाची सुरुवात पूर्वीच्या काळी रडार, GPS शिवाय ही कसा मार्ग सापडायचा ? यामध्ये त्यांनी ध्रुवताऱ्याचे क्षितिजापासूनचे अंतर कसे मोजतात ,त्या मोजमापाच्या फळी चे चित्र व त्याबद्दल माहिती सांगितली, तसेच जंग नावाचा जहाजाविषयी सांगून समुद्र प्रवासाचा उपयोग हा केवळ मालाची देवाण-घेवाण करण्यासाठी नव्हे तर संस्कृतीची सुद्धा देवाणघेवाण व्हायची, असे सांगितले .

इतर देशांप्रमाणे भारतातही समुद्र पार करणे विषयी अंधश्रद्धा होत्या की एका टोकापलीकडे समुद्र संपायचा व गेलेली माणसे परत येतच नसत म्हणून लोकांच्या अडवणुकीमुळे बहुतेक कोलंबस मार्ग चुकला असावा असे विधान देखील त्यांनी केले .

1451 साली कोलंबसचा जन्म झाला त्यावेळी युरोप आफ्रिकेत धर्मयुद्ध सुरू होते व तुर्की लोकांनी इस्तंबूनच जिंकून घेतले त्यांना तो रस्ता बंद केला गेला त्यामुळे आशिया युरोप मधले लोकर असते चुकू लागले परंतु काहीही करून भारताकडे जाण्याचा मार्ग शोधणे लोकांना गरजेचे वाटू शकले व त्यांना कोलंबसने भारत शोधला सुरुवात केली.

या शोध मोहिमेत त्याची साधन सामग्री म्हणजे काही वासे, फळ्या , दोऱ्या आणि सगळ्यात महत्त्वाचे म्हणजे जिद्द त्याच्याकडे होती , त्याने 4वेळा अटलांटिक महासागर पार केला आणि भारत शोधला असे त्यांनी सांगितले.

*तसेच 30 त्यानंतर तीस वर्षांनी फर्डीनांड माजेलीन ,वास्को-द-गामा यांच्या शोध मोहिमेचा सुद्धा उल्लेख केला.

गॅलेलियो चे गुरूच्या चंद्राच्या हालचालींचा सखोल अभ्यास चंद्राच्या गुरुवार जाण्याच्या वेळांवरून रेखांश काढण्याचे गणित त्याने मांडले.

यावर न्युटनचे मत,यामध्ये त्यांनी क्लाउडीस्ली यांच्यावर शोवेल व जॉन हॅरीसननी 250 वर्षापूर्वीचे सुरू केलेले H4 घड्याळ जे अजूनही चालू आहे, व 100 daysचॅलेंज बद्दल सांगितले.

 यानंतर मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे यांनी रडार चा पडदा, wheelhouse, समुद्रातील नेवीगेशन, आइस ब्रेकर्स जहाज, यारा बर्कलॅंड या आधुनिक सहा जण विषयी चित्रफिती व ध्वनिफिती दाखवत आपले व्याख्यान थांबवले.

कार्यक्रमास सरस्वती मंदिर संस्थेतील पदाधिकारी, रोटरी क्लब चे पदाधिकारी, बहुसंख्येने विज्ञान प्रेमी शिक्षक, ज्येष्ठ नागरिक, विविध शाळेचे विद्यार्थी, पालक, सरस्वती मंदिर संस्थेतील तीनही विभागाचे शिक्षक, कर्मचारी उपस्थित होते. सदर कार्यक्रमास मराठी विज्ञान परिषदेचे कार्यवाह क्रांतिवीर महिंद्रकर , प्रियंका आराध्ये , श्रीपाद येरमाळकर, श्रीनिवास वैद्य सर,निनाद शहा व इतर पदाधिकारी,सोलापूर जिल्हा विज्ञान अध्यापक मंडळाचे पदाधिकारी उपस्थित होते.

या व्याख्यानमालेतील तिसरे पुष्प विख्यात नॅनोपदार्थ वैज्ञानिक आणि U. S . विद्यापीठाच्या visiting प्राध्यापिका मा. डॉ. माधवी ठाकूरदेसाई

व्याख्यानमालेतील दुसरे पुष्प मा. श्री. कॅप्टन सुनील सुळे ( मर्चंट नेव्ही ऑफिसर, फेलो मास्टर्स मरीनर्स ऑफ इंडिया,संयुक्त राष्ट्र संघ इंटरनॅशनल मरीटाइम ऑर्गनायझेशन भारताचे प्रतिनिधी)

व्याख्यानमालेतील चौथे पुष्प निवृत्त महाव्यवस्थापक (ड्रिलिंग) ONGC चे प्रा. विद्याधर थाळणेरकर यांनी गुंफले.  विषय : भूगर्भातील पेट्रोलियम अन्वेषण ते उत्पादन : तंत्र आणि मंत्र

 मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. या व्याख्यानमालेतील तिसरे पुष्प विख्यात नॅनोपदार्थ वैज्ञानिक आणि U. S . विद्यापीठाच्या visiting प्राध्यापिका मा. डॉ. माधवी ठाकूरदेसाई यांन

 मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. या व्याख्यानमालेतील तिसरे पुष्प विख्यात नॅनोपदार्थ वैज्ञानिक आणि U. S . विद्यापीठाच्या visiting प्राध्यापिका मा. डॉ. माधवी ठाकूरदेसाई यांनी गुंफले.

विषय : असला प्रकाश नको रे बाबा....!                  

 मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष मा. व्यंकटेश गंभीर यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला.

श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा. ॲड. श्री पांडुरंग देशमुख, उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, ज्येष्ठ सदस्य ॲड.‌ रघुनाथ दामले, श्री सुधीर देव, श्री दत्तात्रय कुलकर्णी, मुख्याध्यापिका सौ नीता येरमाळकर, पर्यवेक्षक मुकुंद गिरी उपस्थित होते. रोटरी क्लब ऑफ सोलापूरच्या अध्यक्षा धनश्री केळकर , उपाध्यक्ष संदीप जव्हेरी, सह सचिव मितेश पंचमीया, सदस्य संतोष कणेकर उपस्थित होते. सरस्वती मंदिर संस्थेच्या उपाध्यक्ष सौ रेवती कुलकर्णी आणि प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका येरमाळकर यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी प्राध्यापिका सौ माधवी ठाकूरदेसाई यांचा शाल, बुके, भेटवस्तू , देऊन यथोचित सन्मान करण्यात आला.

   माधवी मॅडमनी सुरुवातीलाच स्वतःला विज्ञान प्रेमी म्हणत स. हि. ने. प्रशालेचे कौतुक केले आणि व्याख्यानास सुरुवात केली. नको असलेल्या प्रकाशांची उदाहरणे देऊन हा प्रकाश का नको आहे हे सांगितले तसेच प्रकाश प्रदूषण कसे होते ते आपल्याला त्रासदायक कसे ठरते हे सांगितले. कृत्रिम प्रकाशाची निर्मिती जेव्हा झाली तेव्हाच प्रकाश प्रदूषणास सुरुवात झाली असे त्या म्हणाल्या.

आपले डोकेदुखी, चिडचिड होत असेल मानसिक स्वास्थ्य कमी झाल्यासारखे वाटत असेल, नैराश्य येते अशा वेळी आपण पहिल्यांदा प्रकाशापासून दूर राहून पाहावे त्याचा नक्कीच चांगला परिणाम जाणवेल आणि असे करूनही त्रास झाला तरच डॉक्टरांकडे जावे असे त्यांनी सांगितले. कृत्रिम प्रकाशामुळे बऱ्याच सजीवांवर दुष्परिणाम झालेला आहे. खूप चांगल्या चांगल्या प्रजाती निसर्गातून नष्ट होत चालल्या आहेत. उदाहरणार्थ काजवा शहरात दिसतच नाही परंतु खेडेगावातूनही तो दिसेनासा होत चालला आहे ते केवळ या कृत्रिम प्रकाशामुळेच. लाखो पक्षी मृत झाले आहेत तेही कृत्रिम प्रकाशामुळेच. कार्यक्रमाच्या वेळी झाडांमध्ये लाइटिंग केल्यास त्यापासून मिळणारे प्रकाश वनस्पतींच्या प्रकाश संश्लेषणात अडथळे निर्माण करतात त्यामुळे त्यांची अन्न निर्मिती कमी होते आणि ती झाडे सुकून जातात. डोळा एक नैसर्गिक दैवी देणगी आहे. याचा अनेक प्रकारे आपल्याला उपयोग होत आहे. अशा डोळ्यांच्या कार्यात कृत्रिम प्रकाशामुळे बाधा निर्माण होत आहे आणि आपल्याला चष्म्याचा वापर करावा लागत आहे. 

 अगदी गरज असेल तेव्हाच वापर करावा.

आपल्या डोळ्यांना पिवळ्या रंगाच्या शेडमधील लाईट चालतो कारण सूर्यप्रकाशाच्या रंगाशी तो मिळताजुळता आहे आणि बाकीचे सर्व रंगाचे लाईट हानिकारक आहेत.

झाडावर कोणताही प्रकाश ठेवू नका.

अंधाराची भीती बाळगू नका, प्रकाशाची तीव्रता कमी करा.

चंद्राच्या कलेप्रमाणे आपल्या वापरातील दिव्यांची तीव्रता देखील बदलावी.

दिवसा प्रकाश टाळा.

निरभ्र आकाश पहा, रात्रीचे तारे पहा.

    नंतर प्रेक्षकांशी संवाद साधून प्रेक्षकांना आलेल्या सर्व शंकांचे मॅडमनी निरसन केले.

     कार्यक्रमास सरस्वती मंदिर संस्थेतील पदाधिकारी, रोटरी क्लब चे पदाधिकारी, विज्ञान प्रेमी शिक्षक - विद्यार्थी तसेच ज्येष्ठ नागरिक, विविध शाळेचे विद्यार्थी, पालक, सरस्वती मंदिर संस्थेतील तीनही विभागाचे शिक्षक, व कर्मचारी बहुसंख्येने उपस्थित होते.

व्याख्यानमालेतील चौथे पुष्प निवृत्त महाव्यवस्थापक (ड्रिलिंग) ONGC चे प्रा. विद्याधर थाळणेरकर यांनी गुंफले.  विषय : भूगर्भातील पेट्रोलियम अन्वेषण ते उत्पादन : तंत्र आणि मंत्र

व्याख्यानमालेतील चौथे पुष्प निवृत्त महाव्यवस्थापक (ड्रिलिंग) ONGC चे प्रा. विद्याधर थाळणेरकर यांनी गुंफले.  विषय : भूगर्भातील पेट्रोलियम अन्वेषण ते उत्पादन : तंत्र आणि मंत्र

  मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. या व्याख्यानमालेतील चौथे पुष्प निवृत्त महाव्यवस्थापक (ड्रिलिंग) ONGC चे प्रा. विद्याधर थाळणेरकर यांनी गुंफले.

 विषय : भूगर्भातील पेट्रोलिय

  मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. या व्याख्यानमालेतील चौथे पुष्प निवृत्त महाव्यवस्थापक (ड्रिलिंग) ONGC चे प्रा. विद्याधर थाळणेरकर यांनी गुंफले.

 विषय : भूगर्भातील पेट्रोलियम अन्वेषण ते उत्पादन : तंत्र आणि मंत्र

         मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष मा. व्यंकटेश गंभीर यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला.

      श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा. ॲड. श्री पांडुरंग देशमुख, उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, ज्येष्ठ सदस्य ॲड.‌ रघुनाथ दामले, श्री प्रशांत बडवे प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका सौ. नीता येरमाळकर, पर्यवेक्षक मुकुंद गिरी उपस्थित होते. रोटरी क्लब ऑफ सोलापूरच्या अध्यक्षा धनश्री केळकर , उपाध्यक्ष संदीप जव्हेरी, सह सचिव मितेश पंचमीया, रोटे . विजय जाधव, मराठी विज्ञान परिषदेचे डॉ.निनाद शहा, श्रीनिवास वैद्य,क्रांतिवीर महिंद्रकर,प्रियंका आराध्ये उपस्थित होते. सरस्वती मंदिर संस्थेच्या उपाध्यक्ष सौ. रेवती कुलकर्णी आणि प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका नीता येरमाळकर यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी प्राध्यापक श्री. विद्याधर थाळणेरकर यांचा शाल, बुके, भेटवस्तू , देऊन यथोचित सन्मान करण्यात आला.

श्री. थाळणेरकर सर अहमदाबाद येथून खास व्याख्यानासाठी प्रशालेत आले होते.   

भूगर्भातील पेट्रोलियमचे अन्वेषण आणि उत्पादनाच्या प्रक्रियेतील खनिज तेलाचे साठे, पुरवठा ..खनिज तेलाचा साठा किती आहे, त्याचा किती आणि कसा वापर करावा हे लक्षात घेणे गरजेचे आहे. याविषयी सविस्तर माहिती दिली.भूवैज्ञानिक सर्वेक्षण, कच्च्या तेलाचे साठे शोधणे, ड्रिलिंग, खनिज तेल उत्पादनाची प्रक्रिया तसेच पेट्रोलियम अन्वेषण ते उत्पादनापर्यंतच्या संपूर्ण प्रक्रियेचा समावेश त्यांनी व्याख्यानात केला.

  साठा आढळल्यास खनिज तेलाचे उत्पादन करण्यासाठी ड्रिलिंग आणि उत्पादन प्रक्रिया, खनिज तेलाचे शुद्धीकरण व उत्पादन कसे केले जाते याविषयी विविध चित्रफितीद्वारे सविस्तर माहिती त्यांनी आपल्या व्याख्यानात दिली

नंतर प्रेक्षकांशी संवाद साधून प्रेक्षकांच्या सर्व शंकांचे सरांनी निरसन केले.

    कार्यक्रमास सरस्वती मंदिर संस्थेतील पदाधिकारी, रोटरी क्लब चे पदाधिकारी, मराठी विज्ञान परिषदेचे सदस्य, विज्ञान प्रेमी शिक्षक - विद्यार्थी तसेच ज्येष्ठ नागरिक, विविध शाळेचे विद्यार्थी, पालक, सरस्वती मंदिर संस्थेतील तीनही विभागाचे शिक्षक, व कर्मचारी बहुसंख्येने उपस्थित होते.

व्याख्यानमालेतील पाचवे पुष्प प्रा. प्रमोद गायकवाड संचालक ( PARTH VALVES & HOSES LLP)

विज्ञान व्याख्यानमालाचे सहावे पुष्प प्रा डॉ अंबा कुलकर्णी यांनी गुंफले. विषय : संस्कृत उपयोगी संगणक की संगणक उपयोगी संस्कृत

 मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. या व्याख्यानमालेतील पाचवे पुष्प प्रा. प्रमोद गायकवाड संचालक ( PARTH VALVES & HOSES LLP) यांनी गुंफले.

विषय : डेअरी आणि अन्नप्रक्रिया उद्योग

 मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर आणि रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित स. हि. ने. प्रशालेत आयोजन करण्यात आले आहे. या व्याख्यानमालेतील पाचवे पुष्प प्रा. प्रमोद गायकवाड संचालक ( PARTH VALVES & HOSES LLP) यांनी गुंफले.

विषय : डेअरी आणि अन्नप्रक्रिया उद्योग व्हॉल्वजच्या नाना तऱ्हा!

      मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष मा. व्यंकटेश गंभीर यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला.

      श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा. ॲड. श्री पांडुरंग देशमुख, उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, ज्येष्ठ सदस्य ॲड.‌ रघुनाथ दामले, श्री प्रशांत बडवे प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका सौ. नीता येरमाळकर, पर्यवेक्षक मुकुंद गिरी उपस्थित होते. रोटरी क्लब ऑफ सोलापूरच्या अध्यक्षा धनश्री केळकर , उपाध्यक्ष संदीप जव्हेरी, सह सचिव मितेश पंचमीया, रोटे . विजय जाधव, मराठी विज्ञान परिषदेचे डॉ.निनाद शहा, श्रीनिवास वैद्य,क्रांतिवीर महिंद्रकर,प्रियंका आराध्ये उपस्थित होते. सरस्वती मंदिर संस्थेच्या उपाध्यक्ष सौ. रेवती कुलकर्णी आणि प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका नीता येरमाळकर यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी प्राध्यापक श्री. प्रमोद गायकवाड यांचा शाल, बुके, भेटवस्तू , देऊन यथोचित सन्मान करण्यात आला.

    13 वर्षे कंपनीत काम करून स्वतःची कंपनी स्टार्ट केली. पॅकेट फूड चांगले असावे म्हणून शास्त्रशुद्ध पद्धतीने कसे पॅक केले जातात याची माहिती दिली. यासाठी वेगवेगळे व्हॉल्वस वापरले जातात. कुठे कुठे कोण कोणते व्हॉल्वस वापरले जातात याची माहिती सांगितली.

 Butterfly Valves फ्लो कंट्रोल करण्यासाठी ऑन ऑफ करण्यासाठी आणि निर्जंतुकीकरणासाठी याचा वापर केला जातो.

Ball valves -याचा वापर घट्ट सिलिंग साठी व अन्नप्रक्रियेसाठी केला जातो.

check valves -याचा वापर उत्पादनाचा प्रवाह केवळ एका सदिशेने होऊ देतात आणि उलटा प्रवाह थांबवतात दूषितिकरण टाळण्यासाठी याचा वापर केला जातो.

  ग्राहक आजचा ग्राहक कसा असला पाहिजे हे पण त्यांनी आपल्या व्याख्यानात सांगितले.पॅकेटवरील मॅन्युफॅक्चरिंग डेट, एक्सपायरी डेट, पदार्थांमध्ये कोणकोणते कंटेंट वापरले आहेत, किंमत या गोष्टी पहिल्या पाहिजेत

एकूण 17 देशांमध्ये यांच्या कंपनीत तयार झालेले व्हॉल्वज निर्यात केले जातात.

    कार्यक्रमास सरस्वती मंदिर संस्थेतील पदाधिकारी, रोटरी क्लब चे पदाधिकारी, मराठी विज्ञान परिषदेचे सदस्य, विज्ञान प्रेमी शिक्षक - विद्यार्थी तसेच ज्येष्ठ नागरिक, विविध शाळेचे विद्यार्थी, पालक, सरस्वती मंदिर संस्थेतील तीनही विभागाचे शिक्षक, व कर्मचारी बहुसंख्येने उपस्थित होते.

विज्ञान व्याख्यानमालाचे सहावे पुष्प प्रा डॉ अंबा कुलकर्णी यांनी गुंफले. विषय : संस्कृत उपयोगी संगणक की संगणक उपयोगी संस्कृत

विज्ञान व्याख्यानमालाचे सहावे पुष्प प्रा डॉ अंबा कुलकर्णी यांनी गुंफले. विषय : संस्कृत उपयोगी संगणक की संगणक उपयोगी संस्कृत

  सोलापूर ची सुकन्या प्रा. डॉ अंबा कुलकर्णी यांचे सरस्वती मंदीर मधे "संस्कृत उपयोगी संगणक की संगणक उपयोगी संस्कृत " या विषयावर व्याख्यान मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर विभाग , रोटरी क्लब सोलापूर , श्री सरस्वती मंदिर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे सहावे पुष्प प्रा डॉ अंबा कुलकर्णी यांनी गुंफले.

विषय : 

  सोलापूर ची सुकन्या प्रा. डॉ अंबा कुलकर्णी यांचे सरस्वती मंदीर मधे "संस्कृत उपयोगी संगणक की संगणक उपयोगी संस्कृत " या विषयावर व्याख्यान मराठी विज्ञान परिषद, सोलापूर विभाग , रोटरी क्लब सोलापूर , श्री सरस्वती मंदिर यांच्या संयुक्त विद्यमाने विख्यात वैज्ञानिकांची विज्ञान व्याख्यानमालाचे सहावे पुष्प प्रा डॉ अंबा कुलकर्णी यांनी गुंफले.

विषय : संस्कृत उपयोगी संगणक की संगणक उपयोगी संस्कृत संस्कृत भाषेतील अमर्याद ज्ञानाचे दरवाजे खुले करणाऱ्या अनेक विदेशी संस्था, आणि विद्यापीठांशी संबधित आणि पंतप्रधान मा. नरेंद्र मोदींनी नोंद घेतलेल्या विख्यात संगणकीय भाषाशास्त्र संशोधक मा. डॉ अंबा कुलकर्णी या प्रशालेच्या माजी विद्यार्थ्यीनी आहेत याचा प्रशालेला अभिमान आहे. वेदांसह प्राचीन ग्रंथांचे संगणकीय भाषेमध्ये जतन या विषयावर सखोल मार्गदर्शन केले. 

       मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष मा. व्यंकटेश गंभीर यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला.

    श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा. ॲड. श्री पांडुरंग देशमुख, सचिव मा रोहीणी तळवळकर,उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, खजिनदार सुधीर देव,ज्येष्ठ सदस्य ॲड.‌ रघुनाथ दामले,श्री शिरीष कुलकर्णी,श्री प्रशांत बडवे प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका सौ. नीता येरमाळकर, पर्यवेक्षक मुकुंद गिरी उपस्थित होते. रोटरी क्लब ऑफ सोलापूरच्या अध्यक्षा धनश्री केळकर , उपाध्यक्ष संदीप जव्हेरी, सह सचिव मितेश पंचमीया, रोटे . श्रुती मोहोळकर तसेच मराठी विज्ञान परिषदेचे अध्यक्ष व्यंकटेश गंभीर,डॉ.निनाद शहा,क्रांतिवीर महिंद्रकर,प्रियंका आराध्ये,धनंजय शहा, योगिन गुर्जर,मोरेश्वर काटवे उपस्थित होते.                             

       श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे सन्माननीय पदाधिकारी यांच्या शुभहस्ते सरस्वतीची सुरेख मूर्ती व बुके देऊन सन्मानित करण्यात आले. प्रशालेच्या मुख्याध्यापिका नीता येरमाळकर ,दिलीप राठोड,संगीता रेळेकर,अमरजा वासकर,वीरेश अंगडी,यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी प्रा डॉ अंबा कुलकर्णी यांचा बुके, भेटवस्तू , देऊन प्रशालेच्या वतीने यथोचित सन्मान करण्यात आला. रोटरी क्लब सोलापूर यांच्या वतीने बुके व भेटवस्तू देऊन सन्मानित करण्यात आले. मराठी विज्ञान परिषदेच्या वतीने सन्मानचिन्ह व सन्मानपत्र देऊन सन्मानित करण्यात आले.             

        "या कुंदेन्दु तुषार हार धवला" या सरस्वती श्लोकाने या शाळेत शिक्षण सुरू झाले असे म्हणत. Rick Briggs article in AAAI magazine मधील "Knowledge representation in Sanskrit and artificial intelligence या लेखात छंदशास्त्र, वेदशास्त्र कसे निर्माण झाले? वेदपठनामागील शास्त्र, प्रकृती पाठ व विकृती पाठ यातील फरक काय असते?घनपाठ कसे असते? गायत्री मंत्राचा घनपाठ म्हणून दाखवले. Computer Science मधे डेटा ट्राऺसफर करताना Error correction, Error detection code तंत्र संस्कृत भाषा वापरून कसे करता येते हे स्पष्ट केले.पाणिनी ला इन्फॉर्मेशन सायंटिस्ट म्हणत संस्कृत संगणकीय भाषेत कसे उपयोगी आहे हे विषद केले.  

संस्कृत भाषेतील प्रगल्भ भाषाविज्ञान , पाणिनीय संस्कृत आणि संगणकीय तंत्रज्ञान यांना एकत्र गुंफून प्राचीन संस्कृत ग्रंथ,भूजपत्रे,इत्यादीमधील अमर्याद ज्ञानाचे दरवाजे उघडे आहेत असे विषद केले.                                

 या व्याख्यानाला ॲड विजय मराठे, प्रा विशाखा मराठे, प्रा. डॉ. सुनिती बावचकर,प्रा.डाॅ.निलीमा दामले ,इ मान्यवर उपस्थित होते.

स.हि. ने. प्रशालेत आयसर तज्ञ श्री अशोक रूपनेर यांचे कृतीयुक्त व्याख्यान.

स.हि. ने. प्रशालेत आयसर तज्ञ श्री अशोक रूपनेर यांचे कृतीयुक्त व्याख्यान.

स.हि. ने. प्रशालेत आयसर तज्ञ श्री अशोक रूपनेर यांचे कृतीयुक्त व्याख्यान.

 स.हि. ने. प्रशालेत आयसर तज्ञ श्री अशोक रूपनेर यांचे कृतीयुक्त व्याख्यान. श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित सखुबाई हिराचंद नेमचंद प्रशाला* व मराठी विज्ञान परिषद सोलापूर विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने दिनांक 8 नोव्हेंबर 2025 रोजी सायंकाळी 4:00 वाजता पुणे आयसर येथील तज्ञ श्री अशोक रुपनेर यांचे व्याख्यान सरस्वती मंदिर च्या प्रांगणात आयोजित 

 स.हि. ने. प्रशालेत आयसर तज्ञ श्री अशोक रूपनेर यांचे कृतीयुक्त व्याख्यान. श्री सरस्वती मंदिर संस्था संचालित सखुबाई हिराचंद नेमचंद प्रशाला* व मराठी विज्ञान परिषद सोलापूर विभाग यांच्या संयुक्त विद्यमाने दिनांक 8 नोव्हेंबर 2025 रोजी सायंकाळी 4:00 वाजता पुणे आयसर येथील तज्ञ श्री अशोक रुपनेर यांचे व्याख्यान सरस्वती मंदिर च्या प्रांगणात आयोजित करण्यात आले होते . अध्यक्ष मा श्री व्यंकटेश गंभीर यांनी कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक केले व अतिथींचा परिचय करून दिला श्री सरस्वती मंदिर संस्थेचे अध्यक्ष मा .ॲड.श्री पांडुरंग देशमुख व उपाध्यक्षा सौ रेवती कुलकर्णी, ज्येष्ठ सदस्य ॲड.रघुनाथ दामले, मुख्याध्यापिका सौ नीता येरमाळकर यांच्या शुभहस्ते प्रमुख अतिथी श्री अशोक रूपनेर व त्यांच्या सुविद्य पत्नी यांचा शाल व बुके, भेटवस्तू , देऊन यथोचित सन्मान करण्यात आला नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 यानुसार विज्ञान व गणिताचे शिक्षण हे केवळ सैद्धांतिक न राहता, प्रयोग, निरीक्षण, मॉडेल तयार करणे, समस्यांचे निराकरण आणि प्रत्यक्ष कृतीद्वारे अनुभवात्मक स्वरूपात दिले पाहिजे, कारण कृतीयुक्त अध्यापन विद्यार्थ्यांमध्ये विचारशक्ती, सर्जनशीलता, संकल्पनांची सखोल समज आणि वास्तव जीवनाशी संबंध प्रस्थापित करण्याची क्षमता विकसित करते.”कृतीयुक्त अध्यापनामुळे विद्यार्थ्यांचा सहभाग वाढतो आणि ते निष्क्रिय श्रोते न राहता सक्रिय शिकणारे बनतात. पृथ्वी चंद्र व सूर्य यांचे छोटे मॉडेल दाखवून त्यांचे योग्य प्रमाणातील अंतर विद्यार्थ्यांचा सहभाग घेऊन कसे दाखवता येते हे सांगितले.85% ज्ञान हे डोळ्यातून रिसिव्ह करतो म्हणून स्ट्रॉ व टेप यांचा वापर करून डीएनए चे डबल हेलिक्स स्ट्रक्चर दाखवले.

साध्या प्लास्टिक बॅगचा वापर करून लंक कॅपॅसिटी कशी मोजता येते हे प्रयोगाने दाखवले . पेपरची घडी करून दोन चा घातांकित संख्या गंमतशीर कशी शिकवता येईल याची चर्चा केली

अशा प्रकारचे अध्यापन आविष्कारशील विचार (innovative thinking) आणि तार्किक विश्लेषण (logical reasoning) विकसित करते.हे शिक्षण अनुभवाधारित आणि कौशल्याधारित बनवते, जे NEP 2020 च्या मूलभूत तत्वांशी सुसंगत आहे.यामुळे विद्यार्थी अभ्यासक्रमाशी जोडलेले वास्तव जीवनातील अनुप्रयोग समजतात आणि समस्यांचे स्वयंपूर्ण निराकरण करण्यास सक्षम होतात. सदर कार्यक्रमास मराठी विज्ञान परिषदेचे कार्यवाह श्री क्रांतिवीर महिंद्रकर व श्री शेटे सर ,आराध्ये मॅडम, सोलापूर जिल्हा विज्ञान अध्यापक मंडळाचे पदाधिकारी श्री मोहिते, श्री जवंजाळ, श्री लिंगे, श्री कारंजे तसेच गणित व विज्ञान अध्यापन करणारे जवळपास 53 शिक्षक उपस्थित होते. स.हि.ने. प्रशालेतील गणित व विज्ञान अध्यापन करणारे शिक्षक सौ नीता येरमाळकर श्री दिलीप राठोड सौ संगीता रेळेकर सौ माधुरी शेंडगे सौ वंदना देवकते उपस्थित होते. विशेष बाब - श्री अशोक रुपनेर यांनी प्रशालेतील प्रयोगशाळा पाहून प्रयोगशाळा नीटनेटके, मोठे, सुसज्ज, असल्याचे सांगितले व सर्वांचे कौतुक केले.

Contact Us

Thank you for considering us for your family's educational needs.

When you fill out the appointment request form, please be sure to upload the form you filled out for the current school year.

श्री सरस्वती मंदिर संस्था

Near Ganapati Ghat, Solapur, Solapur, Solapur, MH 413001

+91.9822450495

Hours

सोम

09:00 am – 05:00 pm

मंगल

09:00 am – 05:00 pm

बुध

09:00 am – 05:00 pm

गुरु

09:00 am – 05:00 pm

शुक्र

09:00 am – 05:00 pm

शनि

बंद

रवि

बंद

Join Our Mailing List

श्री सरस्वती मंदिर संस्था

Near Ganapati Ghat, Solapur, Solapur, Solapur, MH 413001

+91.9822450495

कॉपीराइट © 2026 श्री सरस्वती मंदिर संस्था  - सर्वाधिकार सुरक्षित.

Powered by VIDYA COMPUTERS- 9422066287

Board of Directors

Board of Directors for the year 2025-2030 

Learn more

यह वेबसाइट कुकी का उपयोग करती है.

हम वेबसाइट ट्रैफ़िक का विश्लेषण करने और आपका वेबसाइट अनुभव ऑप्टिमाइज़ करने के लिए, कुकीज़ उपयोग करते हैं. हमारा कुकीज़ का उपयोग स्वीकार करके, आपका डेटा अन्य सभी उपयोगकर्ता डेटा के साथ जोड़ा जाएगा.

स्वीकार करें